Słowniczek pojęć

Z ceramiką nieodłącznie wiąże się pojęcie fajansu. Każdy potrafi sobie wyobrazić fajansowe wyroby i nawet odróżnić porcelanę od fajansu. Ale co to tak naprawdę jest? Zarówno fajans jak i porcelana to odmiany ceramiki. Jednak fajans to porowate tworzywo ceramiczne barwy białej lub jasnokremowej, wypalane z oczyszczonych glinek i odpowiednich dodatków; a także wyroby wykonane z tego tworzywa: naczynia i przedmioty, dekoracje ścienne, płytki okładzinowe, elementy dekoracji wnętrz, wyroby sanitarne (umywalki, miski ustępowe, bidety). Uformowane wyroby fajansowe suszy się i wypala w temp. 1040-1250oC; pokrywa szkliwami; malowidła wykonuje się albo ceramicznymi farbami podszkliwnymi albo farbami naszkliwnymi na wypalonym szkliwie
Fajans delikatny - wypalany z białych, kaolinowych glin, kryty przejrzystym szkliwem ołowiowo-boraksowym, malowany najczęściej podszkliwnie, wynaleziony w Anglii ok. 1720
Fajansem nazywa się również wyroby ceramiczne o porowatym czerepie, powlekane barwnym szkliwem, tworzone w starożytności w Egipcie i Mezopotamii oraz średniowieczną ceramikę muzułmańską, wypalaną z gruboziarnistej gliny, malowaną kobaltem pod przezroczystym szkliwem albo powlekaną szkliwem iryzującym. Półfajanse (zw. też mezzamajoliki, półmajoliki) to wyroby ceramiczne wykonane ze zwykłej gliny, pokryte białą polewą; malowane farbami na nich dekoracje kryte są przejrzystym szkliwem (charakterystyczne dla ceramiki muzułmańskiej Bliskiego Wschodu, Bizancjum i Włoch).

Trudno wyłapać subtelne różnice między gotowymi wyrobami, jednak różnią się one procesem tworzenia. Dekoracje z fajansu są zawsze mniej dekoracyjne od porcelany.